C01 - O ΑΡΧΑΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΗΡΑΣ

Ο αρχαίος ελληνικός ναός της Ήρας χτίστηκε τον 6ο αι. π.Χ. από τους Αχαιούς, δίπλα στον ποταμό Μπράντανο. O ποταμός Μπράντανο (ιταλ.

Fiume Bradano) ένας σημαντικός, ιερός ποταμός των Αχαιών, οι οποίοι το 773 π.Χ., όπως αναφέρει ο αρχαίος Έλληνας ιστορικός Ευσέβιος εκ Καισαρείας, ίδρυσαν το Mεταπόντιον (ιταλ. Metaponto - λατ. Metapontum/επιθ. ελλ. μεταποντίνος/ιταλ. metapontino), στις ακτές του Ιονίου Πελάγους, στην περιοχή Βασιλικάτα (ιταλ. Basilicata - Μπαζιλικάτα). Η περιοχή Βασιλικάτα ονομάστηκε έτσι κατά τη βυζαντινή περίοδο από τους Έλληνες, ενώ στην αρχαιότητα, η περιοχή αυτή ονομαζόταν Λευκανία (λατ. Lucania). H Λευκανία μαζί με την Απουλία και το Σαλέντο (Καλαβρία) αποτελούσε μέρος της Μεγάλης Ελλάδος (ιταλ. Magna Grecia/λατ. Magna Graecia). 

Σήμερα φαίνεται το δάπεδο του ναού, όπου βρισκόταν το άγαλμα της θεότητας.             Ο χώρος ήταν κλειστός για τους πιστούς και προοριζόταν από τους ιερείς για θρησκευτικές λειτουργίες (άδυτον). Διέθετε, επίσης, έναν μπροστινό θάλαμο (πρόναος). Οι εντυπωσιακές κολώνες που διασώζονται είναι 15. Είναι κατασκευασμένες από τοπικό ασβεστόλιθο (ιταλ. pietra mazzara), όπως και όλο το οικοδόμημα. Οι κολώνες που σώζονται σε ένα μέρος του στυλοβάτη, οι οποίες είναι κατασκευασμένες από τοπικό ασβεστόλιθο, όπως και το υπόλοιπο κτίριο, είναι συνολικά 15. Κάθε κολώνα φέρει δωρικό κιονόκρανο και 20 αυλακώσεις.

Στην αρχαιότητα, ο ναός ήταν πολύχρωμος και είχε 32 επιβλητικούς κίονες, οι οποίοι ήταν καλυμμένοι με κονίαμα (γύψο).  Ο δωρικός ναός της Ήρας ανήκει στην κατηγορία του περίπτερου ναού. Χαρακτηριστικό του είναι ότι ο σηκός περικλείεται από μια σειρά κίονες, την λεγόμενη περίσταση, οι οποίοι σχηματίζουν τον χώρο μεταξύ της περίστασης και του ναού, την πτέρυγα. Αποτελείται από 12 στύλους κατά μήκος και 6 κατά πλάτος. Ένας τοπικός, αρχαίος θρύλος λέει ότι ο ναός φυλασσόταν από τις Ναϊάδες του Μεταποντίου (ιταλ. Naiadi di Metaponto), τις όμορφες νύμφες του ποταμού με τις εξαιρετικές δυνάμεις. Οι Ναϊάδες εμπόδισαν να επιδεινωθεί η κατάσταση του ναού από το πέρασμα του χρόνου. Χτίστηκε στα ερείπια ενός αρχαίου νεολιθικού οικισμού, περίπου 3 χλμ. από την αρχαία πόλη του Μεταποντίου. Ο Ναός της Ήρας αναδεικνύει την αρχή των αρχαίων Ελλήνων, σύμφωνα με την οποία ένας ιερός τόπος, όμορφος και πλούσιος σε σύμβολα, θα μπορούσε να είναι ο κατάλληλος για την διεξαγωγή μιας θρησκευτικής δραστηριότητας. Ακολουθεί την αντίληψη του Πλάτωνα, σύμφωνα με την οποία ο τόπος όπου θα χτιστεί μια πόλη είναι μια περιοχή, όπου μια θεϊκή πνοή φυσάει από μακριά. Δεν είναι τυχαίο ότι αυτό το μέρος επιλέχθηκε ως έδρα της σχολής του από τον αρχαίο Έλληνα φιλόσοφο ΠΥΘΑΓΟΡΑ τον Σάμιο, ο οποίος, μετά από 2600 χρόνια, θεωρείται μία από τις 10 προσωπικότητες στην ιστορία όλων των εποχών που έχουν επηρεάσει περισσότερο τη δυτική σκέψη και τον σημερινό πολιτισμό, όπως πιστοποιήθηκε από έρευνα του MIT στη Βοστώνη. Από την άλλη πλευρά, ότι ο Πυθαγόρας, μετά από πολλές περιπλανήσεις, έζησε ως φυγάς και πέρασε πολλές δοκιμασίες στο σώμα και την ψυχή. Στη συνέχεια, ο Πυθαγόρας βρήκε καταφύγιο στο Μεταπόντιο, όπου, με απόλυτη μυστικότητα, διέδωσε τις πολύτιμες διδασκαλίες του, εκείνες της ωριμότητας, μέχρι τον θάνατο που τον πήρε εκεί μια ώριμη μεγάλη ηλικία, μαρτυρείται από πολλές πηγές, ακόμη και από πολύ αρχαίες. Ο Δικαίαρχος εκ Μεσσήνης της Σικελίας (Messina, 350-290 π.Χ.), αρχαίος Έλληνας ιστορικός, γράφει: «Έχοντας φύγει από τη Σάμο, ο Πυθαγόρας έφτασε στην Ιταλία το 530 π.Χ., όπου θα διευθύνει το σχολείο του για τριάντα εννέα χρόνια, τα πρώτα είκοσι από τα οποία πέρασε στον Κρότωνα (ιταλ. Crotone), ενώ τα υπόλοιπα στο Μεταπόντιο». Και ο Κικέρων, στον διάλογο"De Finibus" (V 2,4), αναφέρεται στον τάφο του Πυθαγόρα στο Μεταπόντιο: «Για μένα προσωπικά, ω Πίζο, συμφωνώ μαζί σου: συνήθως συμβαίνει ότι η ανάμνηση που προκαλείται από μέρη, μας κάνει να σκεφτόμαστε διάσημους άντρες με μεγαλύτερη ένταση και προσοχή. Ξέρεις ότι κάποτε πήγα μαζί σου στο Μεταπόντιο και δεν μπήκα στο σπίτι του ξενώνα μας, πριν δω το ίδιο μέρος όπου πέθανε ο Πυθαγόρας και το σπίτι του».

Μια περαιτέρω σημαντική μαρτυρία αυτού μπορεί να βρεθεί σε έναν χάρτη του Βασιλείου της Νάπολης (ιταλ. Regno di Napoli, 1808), στον οποίο ο ναός αναφέρεται με το τοπωνύμιο «Έδρα του Πυθαγόρα» (ιταλ. Cattedra di Pitagora).

Σηκός ονομάζεται ο κύριος εσωτερικός χώρος στους αρχαίους ελληνικούς ναούς. Ήταν αφιερωμένος σε μια θεότητα και χρησίμευε για την φύλαξη του αγάλματος της θεάς ή του θεού, γι' αυτό και ήταν κλειστός για το κοινό, αφού οι τελετές και οι θυσίες γίνονταν στον βωμό που βρισκόταν έξω από τον ναό. Σε μερικούς αρχαίος ελληνικούς ναούς της Νοτίου Ιταλίας, ιδίως στην Σικελία (π.χ. στον Σελινούντα), συναντάμε και έναν δεύτερο εσωτερικό χώρο, τον λεγόμενο άδυτον που βρίσκονταν πίσω από τον σηκό και ήταν χωρισμένος με τοίχο.

Πρόναος: 1. (στους αρχαιοελληνικούς ναούς) ο περίστυλος χώρος που βρισκόταν πριν από τον κυρίως ναό· πρόδομος. 2. (στους χριστιανικούς ναούς) ο νάρθηκας.

Στυλοβάτης: 1.η βάση στύλου, το υπόβαθρο. || (αρχαιολ.) το ανώτερο τμήμα της κρηπίδας αρχαίου ναού, που πάνω του στηρίζονταν οι κίονες.

“De Finibus Bonorum et Malorum”: Πρόκειται για το φιλοσοφικό έργο του Ρωμαίου φιλοσόφου και ρήτορα, Κικέρωνα (Marcus Tullius Cicero, Αrpino, 106 π.Χ. -Formia, 43 π.Χ.), το οποίο μεταφράζεται στην ελληνική γλώσσα: «Περί των σκοπών του Καλού και του Κακού». Σε αυτό το έργο, ο Κικέρωνας συζητά τις θέσεις της Επικούρειας Φιλοσοφίας, του Στωικισμού και του Πλατωνισμού του Αντιόχου του Ασκαλωνίτη (Ασκαλών Παλαιστίνης, 130/120 π.Χ. – 68 π.Χ.), ο οποίος παρουσιάζει ένα υβριδικό σύστημα Πλατωνισμού, Αριστοτελισμού και Στωικισμού. Το έργο αυτό γράφτηκε το 45 π.Χ. και είναι ένας σωκρατικός διάλογος σε πέντε βιβλία. Στο πέμπτο βιβλίο, ο Κικέρωνας  αναφέρει ότι επισκέφθηκε την οικία του Πυθαγόρα στο Μεταπόντιο. 

Ο Πυθαγόρας ο Σάμιος (Σάμος, Ελλάδα, 580/570 π.Χ. – Μεταπόντιο, 495 π.Χ.) ίδρυσε δύο σχολές, μία στον Κρότωνα και μία στο Μεταπόντιο.

Αυτός επινόησε το όνομα «φιλοσοφία» και κατέστησε την Ελλάδα της Ιταλίας, Μεγάλη Ελλάδα. Ο Δικαίαρχος αφηγείται ότι, μόλις ο Πυθαγόρας έφτασε στην Ιταλία και εγκαταστάθηκε στον Κρότωνα, οι Κροτωνιάτες  γοητεύτηκαν τόσο πολύ, ειδικά αφού είχε κερδίσει την συμπάθεια της Βουλής, με πολλές όμορφες ομιλίες, με αποτέλεσμα οι  δικαστές του ανέθεσαν τη μόρφωση των νέων μέσω ομιλιών, οι οποίες θα ήταν κατάλληλες για την ηλικία τους. στην ηλικία τους. Ο Πυθαγόρας ήταν πολύ αξιόλογος, είχε ταξιδέψει πολύ, και πάνω απ 'όλα είχε εξαιρετικά χαρισματική φύση, τόσο που η εμφάνισή του ήταν ευγενική και σπουδαία, ενώ ο τρόπος ομιλίας είχε χάρη και ενέπνεε σεβασμό, όταν αναλάμβανε δράση ή έκανε οτιδήποτε. Μίλησε, λοιπόν, με τα παιδιά, που μαζεύτηκαν γύρω του μόλις έφυγαν από το σχολείο, ενώ αργότερα συνομίλησε και με τις γυναίκες. Πράγματι, ίδρυσε και μία συνέλευση γυναικών. Με αυτό τον τρόπο η φήμη του μεγάλωνε όλο και περισσότερο, και πολλοί έγιναν σύντροφοί του. Στην πόλη δεν ήταν μόνο άνδρες, αλλά και γυναίκες, όπως η Θεανώ, που έγιναν διάσημες. Ακολούθησαν τον Πυθαγόρα, όμως, βασιλιάδες και άρχοντες των γύρω περιοχών που κατοικούνταν από βάρβαρους. Αυτό που είπε στους συντρόφους του, κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά, γιατί το φύλαγαν με μεγάλη μυστικότητα. Αλλά οι πιο γνωστές απόψεις του είναι αυτές. Είπε ότι η ψυχή είναι αθάνατη και ότι μπορεί επίσης να περάσει μέσα από ζωντανά όντα άλλου είδους. Ακόμη, είπε ότι εκείνο που υπήρξε, επαναλαμβάνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα, έτσι ώστε δεν υφίσταται ποτέ τίποτε στ' αλήθεια καινούργιο.  Τέλος, ότι πρέπει να θεωρήσουμε ότι όλα τα ζωντανά όντα ανήκουν στο ίδιο είδος. Ο ίδιος ο Πυθαγόρας ήταν ο πρώτος, ο οποίος έφερε αυτές τις απόψεις στην Ελλάδα.

(ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ, Πυθαγόρου Βίος, Κεφάλαιο 6)

Contatti

Piazza Plebiscito snc

75012 Bernalda (MT)

+39 0835 540 214